چشم انداز فولاد ایران، فرصت ها و چالش‌ها بحران ادلب؛ آتش زیر خاکستر جریان شناسی گروه‌های تروریستی فعال در سوریه (۳) الزامات راهبردی دولت سیزدهم در مذاکرات هسته‌ای در دوره پسااعتماد به آمریکا سازمان همکاری شانگ‌های و ضرورت‌های عضویت دائمی جمهوری اسلامی ایران در آن سازمان همکاری شانگ‌های نخستین آزمون دکترین نگاه به شرق دولت سیزدهم مرگ با هزاران بریدگی/ راهبرد جدید رژیم صهیونیستی اندیشکده دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع) با همکاری پژوهشکده تحقیقات راهبردی برگزار می‌کند بازدارندگی دریایی جمهوری اسلامی ایران در برابر رژیم صهیونیستی از خلیج فارس تا دریای مدیترانه تبیین پنجاه سال روابط دیپلماتیک ایران و چین سومین مدرسه تابستانه دیپلماسی اقتصادی؛ دیپلماسی اقتصادی در محیط همسایگی روابط عربستان سعودی و آفریقا/ روند فعلی، چشم انداز آینده جنگ ۳۳ روز، پایه‌های تمدن نوین اسلامی را شکل داد. دولت سیزدهم و تحولات غرب آسیا و شمال آفریقا؛ چالش‌ها و الزامات رویکرد رژیم صهیونیستی در قبال آفریقا انتشار اولین شماره فصلنامه راهبرد سلامت و بهداشت اولویت دیپلماسی اقتصادی در سیاست خارجی دولت سیزدهم اولویت دیپلماسی اقتصادی در سیاست خارجی دولت سیزدهم جریان شناسی گروه‌های تروریستی فعال در سوریه (۲) درآمدی بر آغاز و انجام دولت تدبیر و امید (۱۴۰۰-۱۳۹۲)
نگاهی گذرا به قطعنامه شورای حقوق بشر در محکومیت قتل نژادپرستانه جورج فلوید توسط پلیس آمریکا

«حقوق بشر آمریکایی» در تضاد با «حقوق بشر جهانی»

دو جنگ جهانی اول و دوم که به دلیل زیاده‌خواهی دولت‌های غربی به وجود آمده بودند، باعث بروز خسارات عظیمی برای بشر گردیدند. پس از پایان جنگ جهانی دوم، منشور سازمان ملل با نگاهی به مردم و حقوق آن‌ها سعی کرد سازمانی را جانشین جامعه ملل کند تا شاهد جنگ‌های خونین این چنینی نباشد و بتواند صلح و امنیت بین‌المللی را حفظ و ارتقا دهد. این عبارات آغازین منشور در این خصوص قابل توجه است که بیان می‌دارد: «ما مردم ملل متحد با تصمیم به محفوظ داشتن نسل‌های آینده از بلای جنگ که دوبار در مدت یک عمر انسانی افراد بشر را دچار مصایب غیرقابل بیان نموده و با اعلام مجدد ایمان خود به حقوق اساسی بشر و به حیثیت و ارزش شخصیت انسانی و به تساوی حقوق مرد و زن و همچنین بین ملت‌ها اعم از کوچک و بزرگ و ایجاد شرایط لازم برای حفظ عدالت و احترام الزامات ناشی از عهد‌نامه‌ها و سایر منابع حقوق بین‌المللی و کمک به ترقی اجتماعی و شرایط زندگی بهتر با آزادی بیشتر و برای نیل به این هدف‌ها... مصمم شده‌ایم که برای تحقق این مقاصد تشریک مساعی نماییم.»

دو جنگ جهانی اول و دوم که به دلیل زیاده‌خواهی دولت‌های غربی به وجود آمده بودند، باعث بروز خسارات عظیمی برای بشر گردیدند. پس از پایان جنگ جهانی دوم، منشور سازمان ملل با نگاهی به مردم و حقوق آن‌ها سعی کرد سازمانی را جانشین جامعه ملل کند تا شاهد جنگ‌های خونین این چنینی نباشد و بتواند صلح و امنیت بین‌المللی را حفظ و ارتقا دهد. این عبارات آغازین منشور در این خصوص قابل توجه است که بیان می‌دارد: «ما مردم ملل متحد با تصمیم به محفوظ داشتن نسل‌های آینده از بلای جنگ که دوبار در مدت یک عمر انسانی افراد بشر را دچار مصایب غیرقابل بیان نموده و با اعلام مجدد ایمان خود به حقوق اساسی بشر و به حیثیت و ارزش شخصیت انسانی و به تساوی حقوق مرد و زن و همچنین بین ملت‌ها اعم از کوچک و بزرگ و ایجاد شرایط لازم برای حفظ عدالت و احترام الزامات ناشی از عهد‌نامه‌ها و سایر منابع حقوق بین‌المللی و کمک به ترقی اجتماعی و شرایط زندگی بهتر با آزادی بیشتر و برای نیل به این هدف‌ها... مصمم شده‌ایم که برای تحقق این مقاصد تشریک مساعی نماییم.»
آنچه که در این سند برای اولین بار سخن از آن آمده بود، صحبت کردن از مردم ملل متحد بجای دولت‌ها بود. همچنین تأکید بر حقوق بشر و حیثیت انسانی به جای منافع دولت‌ها بود. در حقیقت سازمان ملل به دنبال حفظ و تقویت حقوق بشر در بین دولت‌های عضو بود. حقوق بشر، حقوقی است که از نظر ملل متمدن برای هر فرد به طور ذاتی و اساسی وجود دارد و این حقوق تجزیه و تفکیک‌ناپذیر هستند و اگر دولتی بخواهد در شمار ملل متمدن قلمداد شود، رعایت این حقوق الزامی است. گسترش حقوق بشر و توجه ویژه به آن در منشور سازمان ملل متحد و طرح مفهوم «بشریت» در اسناد متعدد بین‌المللی بیانگر رنگ باختن حاکمیت مطلق دولت‌ها و ارائه تعریفی جدید از حاکمیت دولت‌ها گردیده که در چارچوب این تعریف جدید، حاکمیتی دارای احترام دانسته می‌شود که به حقوق بشر و منافع بشریت احترام بگذارد. مسأله نقض حقوق بشر و تجاوز به حقوق و آزادی‌های اساسی افراد انسانی، به ویژه از سوی دولت‌ها و قدرت‌های حاکم نسبت به افراد تحت حکومتشان و پیدا کردن راه‌حلهای مؤثری برای جلوگیری از وضع و تضمین حمایت از حقوق افراد، یکی از نگرانی‌های مهم نظام‌های بین‌المللی امروز است.
امروزه دولت آمریکا با کارنامه سیاهی در حوزه نقض مقررات حقوق بشر در سراسر دنیا شناخته می‌شود. در حقیقت دولت آمریکا، منادی شکل دروغینی از حقوق بشر تحت عنوان «حقوق بشر آمریکایی» است که در آن نه از بشر و حقوقش صحبتی است و نه از تعهدات دولت آمریکا در قبال حقوق بشر، بلکه آنچه که وجود دارد فقط منافع نامشروع آمریکا است.
دولت آمریکا پس از تأسیس سازمان ملل و به عنوان یک عضو دایم شورای امنیت، نه تنها اقدام جدی در خصوص احترام به حقوق بشر و ترویج آن ننموده است بلکه با اقدامات غیرقانونی و نامشروع خود صلح و امنیت بین‌المللی را به دفعات نقض نموده است و نادیده گرفته است. در دهه‌های بعد از تأسیس سازمان ملل، با نقض اصول اساسی منشور سازمان ملل اقدام هم‌چون «اصل عدم توسل به زور» به کشورهای متعددی از جمله ویتنام، افغانستان، عراق، سوریه حمله نظامی نموده است که حاصل آن جز کشته شدن میلیون‌ها انسان بی‌گناه نبوده است. در کنار این دولت آمریکا با نقض «اصل عدم مداخله در امور داخلی دولت‌ها» در امور داخلی دولت‌های مستقل دخالت آشکار نموده است و با تضعیف حاکمیت آن‌ها سعی در نابودی اراده مردمان آن دولت‌ها داشته است. این امر با کودتاهای متعددی توسط آمریکا برای سرنگونی حکومت‌های مستقل و به قدرت رساندن دولت‌های دست نشانده همراه بوده است. آنچه که برای آمریکا در این حملات و مداخلات غیر قانونی وجود داشته است، عدم توجه به مفهوم «حقوق بشر» به معنای واقعی کلمه بوده است. در حقیقت آمریکا با رفتار غیرانسانی خود در چند دهه گذشته، بنیان‌گذار «حقوق بشر آمریکایی» است. حقوق بشری که فاقد انسانیت است و فقط پوسته‌ای کاریکاتورگونه از حقوق بشر را با خود دارد، البته آن هم برای توجیه جنایات آمریکا!!!.
دولت آمریکا در چند سال اخیر در عمل اثبات نموده است که نه تنها به مبانی و تعهدات حقوق بشر اساساً اعتقادی ندارد بلکه به تعهدات بین‌المللی خود نیز بی‌اعتقاد است. برای مثال خروج آمریکا از اسناد بین‌المللی هم‌چون توافق‌نامه پاریس (2015) در خصوص تغییرات اقلیم و خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام نشان‌دهنده عدم اعتقاد آمریکا به مقررات و تعهدات بین‌المللی است. از دید آمریکا تعهدی قابل عمل است که منافع آمریکا را تضمین کند و در غیر این صورت خود را مجاز به هر کاری حتی نقض تعهدات خویش می‌داند.
همچنین آمریکا به عنوان یک کشور معتاد به تحریم سایر دولت‌های مستقل نیز شناخته می‌شود. عمده این تحریم‌های یک‌جانبه و ثانویه دولت‌های مستقل، نقض حقوق بشر و به ویژه حق بر حیات و حق بر سلامت است. برای مثال دولت آمریکا در چند دهه اخیر انواع و اقسام تحریم‌های یک‌جانبه و ثانویه علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال نموده است که عمده این تحریم‌ها نقض جدی مقررات حقوق بین‌الملل بشر است. این درحالی است که دیوان بین‌المللی دادگستری در دستور موقت خود 1 (در پرونده شکایت ایران علیه آمریکا در خصوص نقض معاهده مودت 1955) از آمریکا خواسته است دست از تحریم‌های بهداشتی و سلامت علیه ایران بردارد که تاکنون از جانب آمریکا اقدامی در این جهت صورت نگرفته است. این تحریم‌های ضد بشری نشان دهنده مفهوم واقعی «حقوق بشر آمریکایی» است که فقط منافع نامشروع آمریکا توجیه‌کننده هرگونه نقض مقررات بین‌المللی است.
دولت آمریکا حتی در اعتیاد خود به تحریم در اقداماتی نادر و غیرمنطقی به نهادهای بین‌المللی ضربه وارد می‌کند. برای مثال دولت ترامپ کمک مالی خود را به سازمان بهداشت جهانی در بحبوحه شیوه ویروس کوئید 192 قطع نمود که می‌تواند به طور غیرمستقیم بر سلامت میلیون‌ها انسان اثر منفی داشته باشد. همچنین «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور آمریکا روز 11 ژوئن سال 2020 یک فرمان اجرایی را علیه دیوان کیفری بین‌المللی صادر کرد که بر اساس آن ایالات متحده اعضایی از دیوان کیفری در لاهه که درباره نقش احتمالی سربازان آمریکایی در ارتکاب جنایات جنگی در افغانستان تحقیق می‌کنند را تحریم می‌کند. این تحریم دیوان بین‌المللی کیفری توسط آمریکا در حالی صورت می‌گیرد که آمریکا در کشورهای افغانستان، عراق، سوریه و یمن باعث قتل و مرگ میلیون‌های غیرنظامی شده است.
متأسفانه عدم رعایت و نقض آشکار مقررات حقوق بشر توسط دولت آمریکا فقط معطوف به اتباع سایر کشورها نیست و در بسیاری از موارد شهروندان خود آمریکا نیز قربانی این سیاست‌های نابخردانه آمریکا نیز هستند. برای مثال نقض حق حیات شهروندان امریکایی، تقض حریم خصوصی اتباع آمریکایی به بهانه‌های واهی، نژادپرستی

”دولت آمریکا، منادی شکل دروغینی از حقوق بشر تحت عنوان «حقوق بشر آمریکایی» است که در آن نه از بشر و حقوقش صحبتی است و نه از تعهدات دولت آمریکا در قبال حقوق بشر، بلکه آنچه که وجود دارد فقط منافع نامشروع آمریکا است.“

سیستماتیک در نظام سیاسی اداری آمریکا، اعمال محدودیت علیه مهاجران، اسلام‌هراسی و ترویج خشونت علیه جامعه مسلمان و خشونت پلیس نسبت به مردم عادی و به ویژه نسبت به رنگین‌پوستان از جمله مهم‌ترین مواردی است که به طور دایم توسط دولت آمریکا صورت می‌گیرد. نقض مکرر حقوق بشر شهروندان آمریکایی توسط دولت آمریکا موجب خشم، ناامیدی و تفرقه در جامعه آمریکا شده است. این خشم و ناامیدی مردم در چند دهه اخیر چندین بار به شکل اعتراضات یکپارچه 3 خود را در آمریکا نشان داده است و همگی آن‌ها با سرکوب دولت آمریکا مواجه شده‌اند. آمریکا در سرکوب جنبش‌های اجتماعی خواهان حقوق بشر در آمریکا، کارنامه بسیاری سیاهی دارد.
پایه‌گذاری کشوری تحت عنوان «ایالات متحده آمریکا» با کشتار و قتل میلیون‌ها سرخ‌پوست بومی توسط دولت آمریکا همراه بوده است و از اساس نظام آمریکا بر پایه نژاد‌پرستی و تبعیض بنیان نهاده شده است و در سیستم کشور آمریکا همواره سفیدان بر سیاهان برتری داشته‌اند. در آمریکا تا یک قرن اخیر، نظام برده‌داری قانونی بوده است (که خود یکی از مصادیق نقض جدی قواعد آمره در حقوق بین‌الملل بشر بوده است) و پس از لغو برده‌داری در ایالات متحده آمریکا، نقض حقوق سیاه‌پوستان و نگاه نژادپرستانه در نظام حاکمه آمریکا رواج داشته است.

”نقض حق حیات شهروندان امریکایی، تقض حریم خصوصی اتباع آمریکایی به بهانه‌های واهی، نژادپرستی سیستماتیک در نظام سیاسی اداری آمریکا، اعمال محدودیت علیه مهاجران، اسلام‌هراسی و ترویج خشونت علیه جامعه مسلمان و خشونت پلیس نسبت به مردم عادی و به ویژه نسبت به رنگین‌پوستان از جمله مهم‌ترین مواردی است که به طور دایم توسط دولت آمریکا صورت می‌گیرد.“

یکی از مهم‌ترین این جنبش‌های اجتماعی احقاق حقوق در آمریکا طی یک قرن اخیر، «جنبش حقوق مدنی سیاه‌پوستان»4 در آمریکا بوده است که هدف اصلی این جنبش، لغو تبعیض سیستماتیک و جدایی‌سازی نژادی در آمریکا بود و به رفتار نهادها و سازمان‌های دولتی آمریکا به دلیل سیاست تبعیض سیستماتیک علیه شهروندان سیاه، معترض بوده است. البته اعتراضات نسبت به رفتار نژادپرستانه و تبعیض نژادی در آمریکا منحصر در این جنبش نبوده است و در موارد دیگری نیز قتل بی‌گناهان سیاه‌پوست توسط پلیس آمریکا با اعتراضات جدی مردم آمریکا مواجه شده است. در آخرین مورد از این اعتراضات که دامنه آن به کشورهای دیگر نیز کشیده شده است 5 و در زمان تدوین این سطور هنوز هم وجود دارد، اعتراض به قتل زجرآور و غیرانسانی جورج فلوید 6 توسط پلیس آمریکا در تاریخ 2۵ مه 2020 در مینه‌سوتای آمریکا است. در حقیقت اعتراضات مردم آمریکا به قتل جورج فلوید، نشان‌دهنده زخم قدیمی تبعیض‌نژادی و نژادپرستانه در سیستم ایالات متحده آمریکا است. اما پاسخ دولت آمریکا به این اعتراضات جز سرکوب چیز دیگری نبوده است.
در این خصوص شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد 7، در 17 ژوئن 2020 در نشستی فوری برای رسیدگی تبعیض‌نژادی سیستماتیک و خشونت پلیس علیه اعتراضات مسالمت‌آمیز در آمریکا و به ویژه قتل جورج فلوید، تبعیض سیستماتیک در آمریکا را محکوم کرد.8 شورای حقوق بشر قطعنامه‌ای تحت عنوان «نژادپرستی سیستماتیک، نقض قوانین بین‌المللی حقوق بشر علیه آفریقایی‌ها و مردم تبار آفریقا توسط سازمان‌های اجرای قانون» در 19 ژوئن 2020، با اجماع اعضای شورای حقوق بشر به تصویب رساند که پیش‌نویس آن توسط گروه کشورهای آفریقایی در شورا مطرح شده بود. در این قطعنامه ضمن محکوم کردن «نژادپرستی در نظام عدالت کیفری آمریکا»،9 از دولت آمریکا خواسته شده است که برای سرکوب تظاهرات مسالمت‌آمیز از نیروی ارتش استفاده ننماید و رسیدگی برای جبران خسارت، محاکمه متخلفین بدون در نظر گرفتن رنگ و نژاد و پیشگیری از حوادث مشابه را هموار سازد. همچنین از دولت آمریکا خواسته شده است که گزارش دوره‌ای خود را که از سال 2017 به شورای 

”آمریکا در سال 2018 به حمایت از رژیم اشغال‌گر قدس (اسرائیل) از حضور در شورای حقوق بشر استنکاف ورزیده است و به نوعی از شورای حقوق بشر خارج گردیده است.“

حقوق بشر تسلیم ننموده است به شورای حقوق بشر ارسال دارد تا بتوان برنامه منظم تعهدات و پایبندی‌های حقوق بشری آمریکا بررسی و مورد ارزیابی قرار گیرد. این قطعنامه همچنین از میشل باشلت 10 کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل خواسته است تا واکنش دولت‌های مختلف جهان را نسبت به اعتراضات مسالمت‌آمیز به خصوص درباره اتهامات مربوط به استفاده پلیس از خشونت مورد بررسی و تحقیق قرار دهد.11
با این حال توجه به نکته قابل توجه است که آمریکا در سال 2018 به حمایت از رژیم اشغال‌گر قدس (اسرائیل) از حضور در شورای حقوق بشر استنکاف ورزیده است و به نوعی از شورای حقوق بشر خارج گردیده است. آمریکا با اینکه داعیه حمایت از حقوق بشر دارد اما از مهم‌ترین ارگان سازمان ملل برای حقوق بشر یعنی «شورای حقوق بشر» آن هم به دلیل گزارشات و قطعنامه‌های شورای حقوق بشر علیه جنایات ضد بشری اسرائیل، نشان‌دهنده طبیعت «حقوق بشر آمریکایی» است. در حقیقت آمریکا با این امر نشان داد اگر پای منافع غیرمشروع آمریکا در میان باشد، حقوق بشر واقعی و حقیقی، ارزشی برای آمریکا ندارد و حتی از شورای حقوق بشر سازمان ملل نیز خارج می‌گردد و در عمل تعهدات حقوق بشری خودش را نیز به حالت تعلیق در می‌آورد. البته دولت ترامپ وجه پنهان «حقوق بشر آمریکایی» خود را که دهه‌ها دیده نمی‌شد را عریان‌تر نموده است.

”آمریکا با این امر نشان داد اگر پای منافع غیرمشروع آمریکا در میان باشد، حقوق بشر واقعی و حقیقی، ارزشی برای آمریکا ندارد و حتی از شورای حقوق بشر سازمان ملل نیز خارج می‌گردد و در عمل تعهدات حقوق بشری خودش را نیز به حالت تعلیق در می‌آورد.“

پی‌نوشت

1- پیرو ثبت شکایت دولت جمهوری اسلامی ایران علیه دولت ایالات متحده آمریکا به دلیل اِعمال مجدد تحریم‌های غیرقانونی یک‌جانبه علیه جمهوری اسلامی ایران در دیوان بین‌المللی دادگستری و درخواست از دیوان برای صدور قرار موقت، دیوان بین‌المللی دادگستری در تاریخ 11 مهرماه 1397 قرار موقت خود را به اتفاق آرا صادر و طی آن، ضمن احراز صلاحیت خود برای رسیدگی به این دعوا و اینکه قرار صادره الزام‌آور و لازم‌الاتباع بوده و موجد تعهدات بین‌المللی برای مخاطبین آن می‌باشد، اعلام کرد که دولت ایالات متحده ملزم است طبق تعهدات بین‌المللی خود وفق معاهده مودت(1955) موانع ناشی از اقداماتش به موجب تصمیم 8 می 2018 (18 اردیبهشت 1397) در ارتباط با صادرات اقلام زیر به جمهوری اسلامی ایران را برطرف نماید: دارو و تجهیزات پزشکی، اقلام غذایی و کشاورزی، قطعات و تجهیزات هواپیما وخدمات تأمین و نگهداری لازم برای ایمنی هواپیمایی.
2- COVID-19
3- برای مثال جنبش تسخیر وال استریت در سال 2011 در اعتراض به وضعیت اقتصادی و بیشتر رفع نابرابری‌های اقتصادی، مبارزه با فرهنگ اقتصادی سرمایه‌داری و از بین بردن دسترسی و نفوذ دلالان شرکتی و غول‌های پولی در دولت آمریکا در آمریکا صورت گرفت که با دخالت پلیس سرکوب گردید.
4- Black civil rights movements in America
5- در کشورهای مهم اروپا از جمله انگلیس، فرانسه و آلمان تظاهرات اعتراض‌آمیزی به این قتل صورت پذیرفت.
6- George Floyd
7- به موجب قطعنامه 251/60 مجمع عمومی مورخ 3 آوریل 2006، شورا به عنوان جانشین کمیسیون حقوق بشر، دارای وظایف ذیل است: ارتقای احترام جهانی و دفاع از کلیه حقوق بشر و کلیه آزادی‌های اساسی بدون هیچگونه تبعیض، بررسی نقض حقوق بشر به ویژه وقتی که این نقض فاحش و سیستماتیک باشد و ارایه توصیه‌هایی در خصوص آن‌ها به کشورها، ارتقای آموزش در زمینه حقوق بشر، مرکز گفتگو در مسایل مرتبط با کلیه موضوعات حقوق بشر، تقاضای صدور توصیه‌هایی از مجمع عمومی در خصوص تداوم توسعه حقوق بین‌الملل در زمینه حقوق بشر.
8- برای اطلاعات بیشتر از این جلسه، رجوع کنید به آدرس:

https://www.ungeneva.org/en/news-media/press/taxonomy/term/175/60215/human-rights-council-holds-urgent-debate-current-racially
9- racial discrimination in the administration and functioning of the criminal justice system
10- Michelle Bachelet
11- https://tn.ai/2289367

آخرین اخبار
آخرین گزارش های تحلیلی
آخرین مصاحبه ها
آخرین ویدئوها
آخرین یادداشت ها
آخرین اینفوگرافیک ها