عصر طلایی ترکیه در آفریقا بحران نتانیاهو؛ رژیم صهیونیستی در بن‌بست سیاسی کودتا یا گوشمالی عبدالله دوم در اردن کشور‌های عربی حاشیه خلیج فارس و بحران سوریه بازیگران درگیر و چشم انداز آینده لیبی قرارگرفتن رژیم صهیونیستی در حیطه عملیاتی سنتکام؛ زمینه‌ها و پیامد‌ها علنی سازی روابط رژیم صهیونیستی با کشور‌های حاشیه خلیج فارس و موازنه تهدید علیه ایران مصر، امارات، اردن، عربستان و انتخابات فلسطین جبهه پولیساریو و منازعه الجزایر و مراکش خوش‌بینی به آمریکا، سبب ناکامی برجام بود داعش با حمایت‌های آمریکا و عربستان شکل گرفت موشکباران عین الاسد زیرسوال بردن قدرت آمریکا بود قطر و بحرین؛ در مسیر جنگ قطر در تلاش برای تبدیل شدن به قطب دیپلماسی منطقه خط لوله آسیا- اروپا؛ اتصال ژئواستراتژیک خلیج فارس به حوزه مدیترانه مشخصات پروژه آمریکایی _ صهیونیستی ایران اگزیت در گفتگو با احمد زارعان بحران جانشینی در عربستان/ تبار شناسی خاندان آل سعود و عبدالعزیز جنگ سرد دیجیتال (نسل پنجم ارتباطات 5G) آمریکا و چین در خلیج فارس عوامل تاثیرگذار بر عادی سازی و نتایج و پیامدهای آن بر سودان منازعه مصر، سودان و اتیوپی در موضوع سد النهضه
کد خبر:۱۳۸۹
۱۵ خرداد ۱۴۰۰ | ۰۷:۵۹
دومین نشست میز خلیج فارس گروه غرب آسیا و شمال آفریقا با عنوان «چشم انداز منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا در پرتو مذاکرات تهران_ریاض» در تاریخ ۱۱ خرداد ماه ۱۴۰۰ با حضور کارشناسان و پژوهشگران برگزار شد

دومین نشست تخصصی میز خلیج فارس گروه غرب آسیا و شمال آفریقا

چشم انداز منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا در پرتو مذاکرات تهران_ریاض

گروه غرب آسیا و شمال آفریقا پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام دومین نشست میز خلیج‌فارس با عنوان «چشم انداز منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا در پرتو مذاکرات تهران_ریاض» را در تاریخ ۱۱ خرداد ماه ۱۴۰۰ با حضور کارشناسان و پژوهشگران ذیل برگزار کرد:
• آقای دکتر «حسین اکبری» (سفیر سابق ایران در لیبی)
• آقای دکتر «علیرضا کوهکن» (عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی)
• آقای دکتر «مجتبی فردوسی‌پور» (سفیر سابق ایران در اردن)
• آقای دکتر «محمد ناصحی» (مدیر گروه غرب آسیا و شمال آفریقا پژوهشکده تحقیقات راهبردی)
• آقای دکتر «هادی غلام نیا» (مدیر اجرایی فصلنامه ایرفا)
• آقای دکتر «سعید پیرمحمدی» (دبیر نشست)
• آقای دکتر «سید مرتضی عُرِیضی» (دبیر میز خلیج فارس)
• آقای «علی فیض اللهی» (کارشناس میز خلیج فارس)
• آقای دکتر «میثم غفاری نژاد» (دبیر میز شمال آفریقا)
• آقای دکتر «طاهر طاهری» (دبیر میز رژیم صهیونیستی)

مهمترین محور‌های مطرح شده در این نشست به شرح زیر است

  • چشم‌انداز مناقشه‌های شمال آفریقا با تأکید بر بحران لیبی، صحرای غربی و تحولات سودان
  • آینده محور مقاومت از جمله بحران سوریه، عراق، لبنان و چشم‌انداز رویارویی محور مقاومت و رژیم صهیونیستی
  • چشم‌انداز مسائل و مناقشه‌های خلیج‌فارس با تمرکز بر بحران یمن، دومینوی عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی و امنیت دریایی خلیج‌فارس و دریای سرخ

دکتر حسین اکبری

ایشان در رابطه با چشم انداز مناقشه‌های شمال آفریقا اظهار داشتند عربستان سعودی سعودی در دوره ملک سلمان تمایل چندانی به پیگیری تحولات شمال آفریقا از جمله مداخله فعال در بحران لیبی ندارد و تحولات این کشور عمدتاً توسط امارات متحده عربی دنبال می‌شود. ریاض هرچند به حمایت همزمان از نیرو‌های درگیر در شرق و غرب لیبی می‌پردازد، اما این حمایت به منظور اعطای نقش سیاسی به سلفی‌های لیبی از سوی طرفین درگیر است.

 حسین اکبری


دکتر اکبری؛ در ادامه اعلام کرد عربستان سعودی سعودی در بسیاری از پرونده‌های منطقه مانند سوریه، عراق، لبنان و یمن درگیر شد و با وجود هزینه‌های بسیار با شکست روبرو شده است. به عنوان مثال، عربستان سعودی سعودی همراه با ایالات متحده و برخی کشور‌های دیگر از مهم‌ترین حامیان سقوط نظام سیاسی سوریه و کنار زدن بشار اسد بودند، اما اینک با برگزاری انتخابات پرشور در این کشور مواجه شده‌اند. در نتیجه ریاض به این نتیجه رسیده که سوریه بدون اسد قابل تصور نیست. ذکر این نکته نیز مهم است که درگیری اخیر جنبش حماس با رژیم صهیونیستی در غزه ضمن افزایش روحیه جبهه مقاومت، عربستان سعودی را بیش از پیش به بن بست منطقه‌ای کشانده است. ریاض در همراهی با رژیم صهیونیستی و آمریکا در پیشبرد سیاست‌های معامله قرن و فشار حداکثری به دنبال تضعیف و کشاندن جنگ به داخل ایران بوده است، اما این امر با مقاومت جمهوری اسلامی ایران و تضعیف موقعیت سیاسی نتانیاهو با شکست روبرو شده است، بنابراین ریاض چاره‌ای جزء مذاکره با ایران ندارد. از نگاه ایشان، عربستان سعودی سعودی به دلیل بن بست در رقابت منطقه‌ای با جمهوری اسلامی ایران و برای برون رفت از این بن بست‌ها به ویژه در پرونده یمن، به مذاکرات با ایران تن داده است. توصیه ایشان این بود که باید مذاکره کنندگان ایرانی در مذاکرات از موضع قدرت برخورد کنند و این گفتگو‌ها را علاوه بر روابط دو جانبه تهران_ریاض به دیگر موضوعات منطقه‌ای نیز بکشانند.

دکتر مجتبی فردوسی پور

دیگر میهمان نشست با ارائه توضیحاتی در باره تحولات اخیر در منطقه، به آینده محور مقاومت در چارچوب مذاکرات ایران و عربستان سعودی سعودی پرداختند. وی با اشاره به این امر که تاکنون سه دور از مذاکرات میان ایران و عربستان سعودی برگزار شده است، چند علت برای مذاکرات ذکر کردند. علت اول؛ به متغیر بین المللی و تغییر دولت در آمریکا اختصاص دارد. حکام سعودی همواره به قدرت رسیدن دموکرات‌ها در ایالات متحده را به ضرر خود و به نفع ایران می‌بینند؛ به زعم آن‌ها دولت‌های دموکرات امکان بازی و کنش بیشتری را برای ایران در سطح منطقه فراهم می‌سازند.

 

مجتبی فردوسی پور


علت دوم زمینه ساز مذاکرات؛ احیای توافق برجام در وین است. در این راستا، بعد از شکست سیاست فشارحداکثری، جامعه بین المللی به این نتیجه رسیدند که بهترین روش تعامل با ایران گفتگو و مذاکرات هسته‌ای است تا بدین ترتیب نظارت و کنترل بیشتری بر ایران و فعالیت‌های هسته‌ای آن داشته باشند. در این میان، بعد از رد درخواست عربستان سعودی جهت عضویت در دوره جدید مذاکرات هسته‌ای، حکام این کشور به منظور عقب نماندن از مذاکرات وین قصد خود را برای مذاکره با ایران مطرح کردند. با راهنمایی و نظارت آمریکا و به عنوان پنجره فرعی مذاکرات اصلی در وین و خارج از چارچوب آن، ریاض موضوع جبهه مقاومت و نیرو‌های طرفدار ایران را در مذاکرات دو جانبه با تهران پیش می‌برد. در کنار این امر، سعودی‌ها به این نتیجه رسیدند که با وجود هزینه‌های هنگفت همچنان نتوانسته‌اند موفقیتی در پرونده‌های منطقه‌ای کسب کنند که نمونه جاری آن جنگ یمن است. به همین دلیل این کشور و سایر کشور‌های عربی امروزه به امنیت و صلح دسته‌جمعی منطقه‌ای رسیدند که در چارچوب آن، همه دولت‌های منطقه باید سهم داشته باشند. از نظر دکتر فردوسی پور، در ژئوپلیتیک جدید منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا، جمهوری اسلامی باید توانمندی‌های خود را افزایش داده تا بتواند سهم و نقش بیشتری داشته باشد.

دکتر علیرضا کوهکن

ایشان فقدان نظم امنیتی منطقه را موجب تدوام بحران‌ها در این منطقه معرفی کرد. وی به قدرت رسیدن دمکرات‌ها در آمریکا را باعث افزایش ظرفیت و توان قدرت‌های عربی منطقه ارزیابی کرد. به اعتقاد دکتر کوهکن، آمریکا در دوران دمکرات‌ها در همه مسائل به جز مبحث دمکراسی با قدرت‌های منطقه‌ای عربی همچون عربستان سعودی همراهی بیشتری دارد. ایشان ضمن تاکید بر سیاست‌های آمریکا در تحولات منطقه، به تحولات جنوب یمن اشاره کردند. ایران در اوایل جنگ به دلیل شکاف شورای انتقالی جنوب و منصور هادی و همچنین تشدید اختلافات امارات و عربستان سعودی، محرک و مشوق استقلال جنوب بود. ولی با توجه به شکست‌های مکرر نیرو‌های هادی در مأرب و تضعیف وی، تجزیه یمن چالش جدی برای یمن خواهد بود. مهمان این پنل یادآور شد که مهمترین مشکل عربستان سعودی، بحران یمن است که هم اکنون گرفتار آن شده به نحوی‌که در صورت عدم حل آن، ممکن است بقای آل سعود به مخاطره افتد و هدف اصلی آل سعود از مذاکرات با تهران، برون رفت از بحران یمن است.

 

علیرضا کوهکن


در مورد عادی‌سازی روابط، دکتر کوهکن متذکر شد که در طول تاریخ، صلح عربی- صهیونیستی در دوران دمکرات‌ها نسبت به جمهوری‌خواهان پیشرفت بیشتری داشته و از این‌رو پیش بینی می‌شود که در دوره بایدن فرایند صلح در منطقه به پیش خواهد رفت. شایان ذکر است به باور ایشان، فعالیت کشور‌های عربی در راستای عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی از حالت آشکار به فعالیت‌ها و همکاری‌های پنهانی سوق پیدا خواهد کرد.
ایشان مشکلات امنیتی تنگه باب‌المندب و خلیج‌فارس را خروجی تنش عربستان سعودی و ایران دانستند. با این‌حال فضای منطقه‌ای به سمت کاهش تنش خواهد رفت. با این حال دو متغیر ایالت متحده آمریکا و سیاست منطقه‌ای دولت آینده ایران بر این روند مؤثر خواهد بود. به باور دکتر کوهکن در دولت بعدی تحرک منطقه‌ای ایران به دلیل مسائل اقتصادی در دو سال اول افزایش خواهد یافت. با این‌حال قدرت چانه‌زنی ایران افزایش و در عین حال تنش با سایر همسایگان منطقه‌ای سیر صعودی را طی می‌کند.

در پنل دوم کارشناسان سوالات خود پیرامون موضوع را طرح کردند و پاسخ‌های مهمانان را به بحث و گفتگو گذاشتند

ارسال نظرات
پربازدید ها
آخرین گزارش های تحلیلی
آخرین مصاحبه ها
آخرین ویدئوها
آخرین یادداشت ها
آخرین اینفوگرافیک ها