مزایا، مخاطرات و چالش‌های پیمان‌های پولی دوجانبه تحول بزرگ ژئوپلیتیک؛ فرصتی برای توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تاملی در نگرش چین به مسئله خروج آمریکا از افغانستان همکاری معدنی ایران و چین مستلزم توجه به افق‌هاو برنامه‌های توسعه‌ای دو کشور انتشار شماره تابستان فصلنامه سازمان‌های بین المللی تأملی در چرایی استعفای نیکول پاشینیان عوامل تأثیرگذار بر توسعه روند عادی سازی روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی تبیین نوع نگاه مردم، نخبگان علمی و سیاسی چین به برنامه ۲۵ ساله مشارکت راهبردی ایران و چین؛ عرصه‌ی جدیدی از تناقض روایت‌ها دلالت مشارکت چین و عربستان برای ایران و برنامه همکاری جامع ۲۵ ساله تاثیر دیپلماسی مشارکت بر ارتقاء روابط چین و روسیه و دلالت آن برای ایران سند راهبردی ۲۵ ساله ایران و چین، ره‌آورد و چشم‌انداز‌های آن جزئیات فنی توافقنامه ۲۵ ساله ایران و چین ایران از طریق توافق ۲۵ ساله با چین ابتکار رابطه با یک قدرت بزرگ را به دست می‌گیرد نخستین بار چه زمانی توافق جامع همکاری‌های ۲۵ ساله بین ایران و چین پیشنهاد شد؟ بررسی لزوم سیاست نگاه به شرق و کشور‌های همسایه در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران شماره بهارسال1399 فصلنامه علمی سازمان‌های بین المللی منتشر شد. پارادایم نوین در سیاست خارجی چین و توسعه ابتکار کمربند راه انعقاد تفاهم نامه همکاری میان پژوهشکده تحقیقات راهبردی و اندیشکده دیپلماسی اقتصادی در نگارش برنامه ۲۵ ساله به شرایط تحریم توجهی نشده است
کد خبر:۱۳۵۲
۱۸ فروردين ۱۴۰۰ | ۰۹:۰۰
تعمیق روابط تهران و پکن در جهان پسا آمریکایی
برنامه گفتگوی سیاسی «رادیو گفتگو» با حضور «مهرداد عله‌پور» به روی آنتن رفت.

برنامۀ «گفتگوی سیاسی» رادیو گفتگو با موضوع «بررسی دلایل مخالفت معاندین با سند جامع راهبردی همکاری‌های ایران و چین و سناریو پردازی علیه آن» با حضور «مهرداد عله‌پور»، (پژوهشگر پژوهشکده تحقیقات راهبردی) و «دکتر کیومرث یزدان پناه» «عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران و کارشناس مسائل شرق آسیا» به روی آنتن رفت. در گفت‌وگوی انجام‌شده مهم‌ترین دلایل فرافکنی و شایعه‌پراکنی هدفمندِ گروه‌های مخالف و معاند خارج نشین پیرامون سند همکاری‌های جامع ۲۵ ساله ایران و چین مورد بررسی و تبیین قرار گرفت و پژوهشگر گروه سیاست خارجی پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام به بیان نظرات خود مبادرت ورزید. خلاصه‌ای از نظرات ایشان در ادامه به‌تفصیل آمده است:

تبیین ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل سند همکاری‌های جامع 25 ساله

سند برنامه همکاری‌های جامع ۲۵ ساله ایران و چین در تاریخ ۷ فروردین ۱۴۰۰ با رویکردی بُرد ـ بُرد و به‌منظور عملیاتی کردن بند ششم بیانیه مشترک رؤسای جمهور دو کشور در دی‌ماه ۱۳۹۴، با هدف ارتقای عملی سطح روابط دو کشور به سطح مشارکت جامع راهبردی و فراهم‌سازی بستر توسعه همه‌جانبۀ همکاری‌های دو کشور، به امضای وزرای خارجه جمهوری اسلامی ایران و جمهوری خلق چین رسید. نکتۀ قابل‌تأمل در خصوص سند منعقدشده آن است که سند مذکور ازآنجایی‌که چشم‌انداز آینده روابط دو کشور را ترسیم نموده است، از اهمیت راهبردی ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. علاوه بر این باید توجه داشت که اقتصاد ایران و چین از هم تکمیلی قابل‌توجهی سود می‌جوید؛ به‌عنوان‌مثال جمهوری خلق چین در راستای بیشینه‌سازی قدرت رو به تزاید خود نیاز فزاینده‌ای به دسترسی باثبات به انرژی و مشخصاً نفت دارد و اینکه در نقطه مقابل جمهوری اسلامی ایران یکی از تولیدکنندگان اصلی نفت، گاز و انرژی محسوب می‌گردد. شایان‌ذکر است که در حوزه‌های دیگر همچون صنعت و معدن، تجارت، هوش مصنوعی، فعالیت‌های علمی و فناورانه و حتی سایبری، دو تمدن کهن آسیایی یعنی پکن و تهران از زمینه‌های ویژه‌ای جهت تعمیق روابط دوجانبه برخوردار هستند که می‌توان در قالب برنامه همکاری‌های جامع ۲۵ ساله به همه آن‌ها جامه عمل پوشانید.

مهم‌ترین ظرفیت‌های بالقوه موجود در جهت تعمیق روابط پکن و تهران

در حال حاضر و بر اساس آمار متقن، در حوزۀ اصلی‌ترین مقاصد صادراتی ایران، همچنان چین اصلی‌ترین واردکننده کالا از مبدأ ایران است و به‌تن‌هایی ۲۶ درصد از کل صادرات ایران را به خود اختصاص داده است. پس از چین، عراق با ۲۲ درصد، امارات متحده عربی با ۴/۱۳ درصد و ترکیه ۲/۷ درصد در رده‌های بعدی قرار دارند. در میان اصلی‌ترین صادرکنندگان کالا به ایران نیز چین صدرنشین است و بیش از ۶/۲۵ درصد از کل واردات ایران از چین صورت می‌پذیرد. پس از چین، امارات متحده عربی با ۷/۲۴ و ترکیه با ۲/۱۱ درصد در رده‌های بعدی قرار دارند. لازم به ذکر است که چین نخستین شریک تجاری ایران در سال ۱۳۹۹ می‌باشد که ۳۰ میلیون و ۱۲۸ هزار تُن کالا به ارزش ۱۸ میلیارد و ۷۱۵ میلیون دلار با آن تبادل کالای غیرنفتی داشته‌ایم. این کارنامه گواهی بر همکاری مبتنی بر منافع متقابل است.

امکان‌سنجی محقق سازی اهداف و مفاد موجود در برنامه 25 ساله در شرایط تحریم

جمهوری خلق چین حدود ۴/۱ جمعیت جهان را دارا می‌باشد، در حال حاضر اقتصاد دوم جهان است (بنا بر پیش‌بینی‌های به‌عمل‌آمده، با تداوم آهنگ رشد و توسعه کنونی در چند سال آینده قادر خواهد شد که جایگاه نخست اقتصادی جهانی را به خود اختصاص دهد) و اینکه عضو دائم شورای امنیت و طرف تجاریِ نخست ۱۵۰ کشور در جهان است. با توجه به مجموع عوامل مورد اشاره، در صورت مدیریت صحیح روابط فی‌مابین، جمهوری اسلامی ایران قادر است که تحریم‌های یک‌جانبه مجموعه غرب را که دشمن اقتصاد، توسعه و سلامت مردم است را به نحو مطلوبی مدیریت کرده و خود را از این پیچ تاریخی به سلامت برهاند.
البته در همین رابطه این پرسش به ذهن متبادر می‌شود که آیا می‌توان در راستای مقابله با فشار‌های حداکثری ایالات‌متحده به جمهوری خلق چین اتکا و اعتماد کرد؟ در مقام پاسخ می‌توان چنین اظهار داشت که در عرصه سیاست و روابط بین‌الملل، کشور‌ها بر اساس دیدگاه واقع‌بینانه به دنبال منافع اعلامی، اعلانی و اعمالی خود هستند و اینکه ما نباید به سند همکاری‌های جامع ۲۵ صرفاً نگاه ابزاری و صفر یا صدی داشته باشیم؛ بلکه به‌واقع باید با اتکا به توانمندی‌های داخلی خود، سعی در مدیریت روابط با کشور‌های هدف در جهت دستیابی به اهداف از پیش طراحی‌شده داشته باشیم. البته بر پایه سند منتشر شده از سوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در خصوص ابعاد و ماهیت توافق منعقدشده که به سه بُعد سیاسی ـ راهبردی (ارتقای سطح همکاری مشترک در موضوعات موردنظر)، اقتصادی (همکاری در حوزه‌های نفت، صنعت و معدن، حوزه‌های مرتبط با انرژی، همکاری در بخش‌های مالی، بانکی، گمرکی، زیرساختی و ارتباطی) و فرهنگی تبادل گردشگر و مراودات دانشگاهی تقسیم شده است، می‌توان به تاکتیکی بودن ماهیت توافقنامه منعقدشده در جهت ارتقای سطح روابط زیرساختی، اقتصادی و مالی ـ بانکی در جهت مقابله با تحریم‌های بی‌سابقه ایالات‌متحده پی برد.

عمده دلایل مخالفت و فرافکنی پدیدار شده پیرامون سند همکاری تهران و پکن

امام خمینی (ره) جهت تشخیص حق از باطل و سره از ناسره، شاخص کاربردی را در اختیار ما قرار داده‌اند. بنا بر فرمایش ایشان، هر زمان که دشمن و عوامل وی از اقدامی عصبی و خشمگین شدند و توان خود را در راستای بدگویی از آن عمل انجام‌شده بسیج کردند، باید بدانیم که ازقضا حق و پیروزی دقیقاً آنجاست، و بالعکس. به این شاخص اگر نظر و نگاهی به موافقان و مخالفان توافق منعقدشده بی افکنیم، در پس غبار پراکنده‌ای رسانه‌ای مخرب، حقیقت مطلب را درمی‌یابیم و اینکه می‌توانیم متوجه شویم که مدعیان وطن‌پرستی و مخالفان توافق ۲۵ ساله چرا فریاد ما ایران سر می‌دهند. در نگاهی کلی علت اصلی هجمه سنگین رسانه‌ای در خصوص توافق منعقدشده آن است که توافق مذکور نمودی از گذار گام‌به‌گام نظام بین‌الملل از ساختاری تک‌قطبی به چندقطبی است و اینکه توافق مذکور به‌نوبه خود سبب زمینه‌سازی شکست سیاست فشار حداکثری و جنگ نابرابر تجاری آمریکا و بی‌اثر کردن تحریم‌ها را فراهم آورده است؛ به بیانی بهتر، ازآنجایی‌که توافق ایجاد شده سرآغازی برای دوران پسا آمریکایی است، مورد هجمه و فشار حداکثری واقع شده است.

سناریوهای جریان‌های مخالف و معاند در جهت خنثی‌سازی دستاوردهای برنامه 25 ساله

  1. پیگیری جنگ رسانه‌ای در رسانه‌های دیداری، شنیداری و حتی شبکه‌های مجازی؛
  2. ایجاد دوقطبی در میان جامعه داخلی؛
  3. تشویش اذهان عمومی؛
  4. وارونه نشان دادن واقعیت امر؛
  5. جریان سازی منفی و مخرب.

با عنایت به مطالبی که ذکرشان رفت می‌توان چنین اظهار داشت که برنامه همکاری‌های جامع 25 ساله بنا به ظرافت‌های ویژه‌ای که احراز کرده است، قادر خواهد بود که موانع موجود بر سر راه تعمیق همکاری‌های دوجانبه پکن و تهران را تا حدود زیادی تسهیل نماید. البته باید توجه داشت که پذیرش یک برنامه به معنای تأثیر اقتصادی فوری آن نیست؛ چراکه این برنامه باید در حوزه‌های موردتوافق به پروژه‌های کاربردی و خردتر تقسیم شود و اینکه برای پروژه‌های معین قرارداد مشخص معین و منعقد گردد و اینکه کارگروه لازم جهت عملیاتی سازی مفاد سند باید هرچه سریع‌تر تشکیل شود.

 

 

 

 

ارسال نظرات
پربازدید ها
آخرین گزارش های تحلیلی
آخرین مصاحبه ها
آخرین ویدئوها
آخرین یادداشت ها
آخرین اینفوگرافیک ها